Tıkayıcı Uyku Apnesi (Uyku Apnesi)

Tıkayıcı uyku apnesi, üst solunum yollarının uyku sırasında gevşemesiyle hava akımın azalarak kan oksijeninde düşüş ve/veya nefesin kesilmesi şeklinde ortaya çıkar.

En sık nedenler
• Fazla kilo ve obezite
• Boyun çevresinin kalın olması
• Burun tıkanıklığına yol açan anatomik sorunlar
• Bademcik ve geniz eti büyümesi
• Yumuşak damak ve küçük dil sarkması
• Dil kökü büyüklüğü
Risk faktörleri
• Alkol ve sedatif ilaç kullanımı
• Sigara
• Genetik yatkınlık
• Erkek cinsiyet ve ileri yaş

Uyku apnesinin belirtileri gece ve gündüz belirtileri olarak iki grupta değerlendirilir.

Gece görülen belirtiler
• Şiddetli ve düzensiz horlama
• Uyku sırasında nefesin durması
• Uykuda boğulur gibi uyanma
• Ağızdan nefes alma
Gündüz görülen belirtiler
• Sabah baş ağrısı
• Gün içinde aşırı uyku hali
• Konsantrasyon bozukluğu
• Unutkanlık
• Sinirlilik ve depresif ruh hali

Uyku apnesi tanısı, hastanın öyküsü ve detaylı kulak burun boğaz muayenesinin ardından konur. Tanıda altın standart yöntem polisomnografidir (Uyku testi). Bu test sırasında uyku süresince solunum, oksijen seviyesi, kalp ritmi ve beyin dalgaları değerlendirilir. Test uyku laboratuvarında veya uygun hastalarda ev ortamında yapılabilir.

Tedavi edilmeyen uyku apnesi ciddi ve hayati riskler oluşturabilir.
• Yüksek tansiyon
• Kalp ve damar hastalıkları
• Kalp ritim bozuklukları
• İnme (felç)
• Tip 2 diyabet
• Depresyon ve anksiyete
• İş ve trafik kazaları riskinde artış
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Tedavi, hastalığın şiddetine ve altta yatan nedenlere göre planlanır.
Yaşam tarzı değişiklikleri
Hafif ve orta dereceli vakalarda oldukça etkilidir.
• Kilo vermek
• Yan yatma alışkanlığı kazanmak
• Alkol ve sedatiflerden kaçınmak
• Burun tıkanıklığının tedavi edilmesi

CPAP Tedavisi
CPAP cihazı, solunum yollarına sürekli basınçlı hava vererek hava yolunun açık kalmasını sağlar.
CPAP’ın faydaları:
• Uyku kalitesini artırır
• Gün içi yorgunluğu azaltır
• Kalp hastalığı riskini düşürür

Ağız içi apareyler
Hafif vakalarda, alt çeneyi öne alan özel apareyler kullanılabilir.
Cerrahi tedaviler
Anatomik nedenlere bağlı uyku apnesinde cerrahi seçenekler gündeme gelir:
• Bademcik ve geniz eti ameliyatları
• Yumuşak damak ve küçük dil cerrahisi
• Dil kökü cerrahisi
• Septoplasti (burun bölmesi ameliyatı)

Uyku apnesi kronik bir hastalık olabilir. Ancak uygun tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artar.

Hayır. Horlama sık görülen bir belirtidir ancak her horlayan kişide uyku apnesi yoktur.

Evet. Özellikle geniz eti ve bademcik büyümesine bağlı olarak çocuklarda da görülebilir.

Genellikle kendiliğinden düzelmez ve tedavi gerektirir.