Cerrahi, diğer tedavilere yanıt vermeyen veya anatomik sorunlu (büyük bademcik, sarkık damak, eğri burun) vakalarda tercih edilir. Amaç, hava yolunu genişletmek ve tıkanıklığı gidermektir. Başarı oranı hastanın durumuna göre %40-80 arasındadır, ancak tekrarlama riski vardır.
Başlıca cerrahi yöntemler:
Uvulopalatofaringoplasti (UPPP): Yumuşak damak, küçük dil ve bademciklerin kısmen çıkarılması. Klasik yöntem; basit horlamada %60-70, uyku apnesinde %40-50 başarı bildirilmiştir.
Radyofrekans Ablasyon (Somnoplasti): Radyo dalgalarıyla yumuşak damak veya dil kökünü küçültme işlemidir. Ofis şartlarında, lokal anesteziyle yapılabilir; agresif bir işlem değildir.
Lazer Yardımlı Uvulopalatoplasti (LAUP): Lazerle damak küçültme işlemidir. Horlamada etkili olabilir ama apnede etkinliği sınırlıdır.
Dil Kökü ve Çene Cerrahileri: Dil kökü küçültme, hyoid süspansiyon veya maksillomandibüler ilerletme (çene öne alma); ağır apnede kullanılır.
Burun Cerrahisi: Deviasyon (burun bölmesi eğriliği) düzeltme veya burun eti küçültme; horlamaya katkı sağlayan burun tıkanıklığında ek tedavi sağlar.
Cerrahinin Avantajları:
• Kalıcı çözüm potansiyeli (özellikle anatomik sorunlarda).
• İlaç veya cihaz bağımlılığı yok.
• Hafif vakalarda hızlı iyileşme.
Cerrahinin Dezavantajları ve riskleri:
• Ameliyat sonrası şiddetli boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, genize kaçma (velofaringeal yetmezlik).
• Kanama, enfeksiyon, tat kaybı gibi komplikasyonlar.
• Başarı oranı uzun vadede düşebilir (%50 tekrarlama).
• Genel anestezi riski, hastanede yatış.
• Ağır apnede tek başına yeterli olmayabilir.
Cerrahi öncesi uyku endoskopisi ve polisomnografi ile tıkanıklık seviyesi belirlenir. Obezite varsa kilo verme şarttır.
